رقابت و خصوصي سازي صنايع برق در جهان به سرعت در حال رشد است. بطور كلي هدف از رقابت و خصوصي سازي صنعت برق، كاهش هزينه هاي مربوط به انرژي مي باشد. با توجه به اينكه در ايالات متحده آمريكا نيز تاكنون 24 ايالت و District of Columbia اين سياست را اتخاذ نموده اند، لذا همواره درباره رقابت صنايع برق و نحوه انتخاب شركت توليدكننده سؤالاتي مطرح است كه در زير به نمونه اي از آنها پرداخته شده است.
· منظور از رقابت الكتريكي چيست؟ رقابت الكتريكي ايده اي است كه به مصرف كنندگان اين امكان را مي دهد كه شركت تأمين كننده انرژي الكتريكي خود را از ميان شركت هاي برق رقيب انتخاب نمايند. اين انتخاب اصولا" بر اساس قيمت انرژي و قيمت كيفيت ساير خدمات آن شركت ها مي باشد.
· تفاوت بين سرويسهاي الكتريكي رايج سنتي با سيستم رقابتي چيست؟ تحت سيستم رايج سنتي (غيررقابتي ) ، مصرف كنندگان امكان انتخاب تأمين كننده برق را نداشته و برق مصرفي آنها از شركتهاي برق منطقه اي (دولتي) تأمين مي گردد و آن شركت برق مصرفي مشتركين را توليد، انتقال و به نواحي مصرفي توزيع مي نمايد. در اين طرح نرخ و تعرفه ها توسط قانونگذاران ايالتي و دولتي (Regulators) تعيين مي شود. در حاليكه در سيستم رقابتي علاوه بر اينكه مصرف كنندگان، شركت تأمين كننده را تعيين مي كنند، نرخ ها و تعرفه هاي فروش، با اينكه اساسا" از مقررات خاصي تبعيت مي كند، سرانجام توسط بازار تعيين مي گردد. اين بدان معنا است كه ميزان نرخ تقاضا و عرضه انرژي، قيمت نهايي را مشخص مي نمايد. نرخ هزينه هاي مربوط به خدمات شبكه هاي انتقال و توزيع همچنان تحت نظارت و قانونگذاري ايالتي باقي خواهد ماند.
· تاكنون چند ايالت اين سيستم رقابتي را در پيش گرفته است ؟ درآمريكا تاكنون 23 ايالت و District of Columbia بازارهاي الكتريكي رقابتي را پذيرفته اند.
· چگونه قيمت هاي متفاوت انرژي در يك فضاي رقابتي مطرح مي باشند ؟ در سيستم رايج سنتي كليه هزينه هائي كه مشترك پرداخت مي كند توسط نهادهاي قانون گذار دولت فدرال و ايالت ها تعيين مي شود در حاليكه در سيستم رقابتي هزينه هاي برق در بازار تعيين مي گردد بعبارت بهتر مكانيزم عرضه و تقاضا آن را تعيين مي كند ولي همچنان هزينه هاي انتقال و توزيع تحت مقررات و تعرفه هاي تعيين شده توسط سازمانهاي قانونگذار تعيين مي شود.
· آيا هنوز مصرف كننده اي مي تواند برق مصرفي خود را از شركت برق منطقه خود خريداري نمايد؟ در بيشتر ايالت ها كه اين سيستم را اتخاذ نموده اند، مصرف كننده مي تواند برق مصرفي خود را از شركت برق منطقه خود و يا از شركت خدماتي رقابتي كه به آن ملحق شده است خريداري نمايد.
· چه اتفاقي رخ خواهد داد اگر مصرف كننده اي نخواهد يك توليد كننده رقابتي را انتخاب نمايد؟ در صورتيكه مصرف كننده اي تمايل نداشته باشد به سيستم رقابتي بپيوندد، برق مصرفي او از همان شركت قبلي تأمين مي گردد.
· اگر مصرف كنندگان به اين سيستم بپيوندند چه حقوقي بدست خواهند آورد؟ در سيستم رقابتي، بيشتر ايالتها قوانين و استانداردهايي را اتخاذ مي نمايند كه در آنها ايمني، قابليت اطمينان و ساير شرايط را تضمين مي نمايد. همچنين اطلاعات روشني در مورد هزينه هاي مصرف انرژي به مصرف كنندگان داده مي شود و در واقع بين مصرف كننده و توليد كننده قرارداد روشني وجود دارد كه به امضاء آنها خواهد رسيد.
· چه عاملي در اين سيستم حفظ حقوق مصرف كنندگان را تضمين مي نمايد؟ در اين سيستم كميسيونهاي دولتي – ايالتي مسئول حفظ حقوق مصرف كنندگان مي باشند و در صورت هر گونه اختلافي بين توليد كننده و مصرف كننده، اين كميسيونها موظف به حل و فصل آن مي باشند.
منبع : Edison Electric Institute